Rosa Mª Milleiro, boa muller e boa poeta

Siro, Rosa Mª Milleiro, Susana Martínez Galdós

Rosa María Milleiro é, ademais de ferrolana, poeta. Tamén é algo inxenua, ou moito, demasiado; de aí a ocorrenza de pedirme un prólogo para o seu precioso libro “Paseo mis pies desnudos” presentado, que presentamos na Galería Sargadelos de Ferrol o pasado 26 de octubro.

Velaí o prólogo :

Rendido aos versos espidos de Rosa María Milleiro

Cando eu nacín, na casa dos meus pais non había nin un so libro, pero meses despois o meu irmán marchou a Madrid e coa primeira paga mercou un exemplar dunha preciosa edición do Quixote e mandouno cunha adicatoria que dicía: Aos meus queridos pais, o mellor libro de España. Aquel Quixote estivo na mesiña de noite da miña naí ata que eu, con catro anos, empeceí a follealo para admirar as ilustracións do cabaleíro atacando os muíños de vento, recibindo os croiazos dos galeotes ingratos, servindo de monifate a uns duques sen nome e sen alma, etc. A miña nai e a miña irmá aprendíanme cada tarde as letras, e eu empecei a ler no Quixote. Entendía moi pouco, pero algunhas frases engaiolábanme e quedáronme na memoria para sempre: “La del alba sería cuando don Quijote salió de la venta “, “Autores hay que dicen que la primera aventura que le avino fue la de Puerto Lapice “. Pero tamén no Quixote lin e o primeiro poema da miña vida, e tampouco o esquecín:

Es de vidrio la mujer,

pero no se hade probar

si se puede o no quebrar,

porque todo podría ser.

Y es más fácil el quebrarse,

y no es cordura ponerse

a peligro de romperse

lo que no puede soldarse. 

Ata ai cheguei, porque a última estrofa, a que di: Y en esta opinión estén todos, y en razón la fundo:/ que si hay Dánaes en el mundo,/ hay pluvias de oro también, como non entendín nada, nada fixen por recordala. Enteiriño aprendín outro poema moi divertido, que non sei de onde o sacou miña nai, e que dicía:

Mi mamá me dijo un día:

-“Camina, que el mundo es ancho;

y si te falta comía

aprieta la cincha, Pancho,

y canta con alegría.”

¡Mamá qué razón tenía!

A miña nai aprendeume tamén moitísimos tangos. Tíñame que explicar o significado dalgunhas palabras, pero aos sete anos coñecía os mesmos tangos, con letra de excelentes poetas, que coñezo hoxe. Meu pai recitábame poemas de Curros Enríquez, como O vello e o sapo, e cantaba os que estaban musicados por Chané. Desde pequeniño cantei con el “Ten a serea o canto/ a serpe o alento/ o lago ten a onda/ Deus ten o Inferno “. Contei xa a vergoña que pasaba cando o vía recitar en público o poema festivo “El borracho y el eco “, de Francisco Añón; pero de oirllo, aprendino tamén.

Digo todo esto porque sería de supoñer que, por vivir desde neno en relación coa poesía, debería ser un bo lector de poesía, pero non o son. Leo pouca e léoa mal. Se non hai un verso que me engaiole, deixo o poema. Coido que un verso pode salvar un poema, pero preciso ese verso que me atraia e me apreixe. Cando na vez dnn verso é todo o poema o que me agarra e non me solta, entón estou disposto a afirmar que a poesía é a música son as máis puras creacións do espírito humano. No fondo, non leo poesía porque amo a poesía e temo aos poetas. Primeiro foi Rosalía, ao publicar Cantares Gallegos, quen encheu o país de poetas ventureiros que falaban de “casiñas” e de “lares”. Despois, co verso libre, agromaron os poetas de manual e diccionario. Poesía cerebral que non é poesía, ou polo menos a min non mo parece. Un poeta consagrado, editou ao longo da súa vida varios libros de poemas, perfectos de execución, que, coido, aportan pouco á creación literaria. Pero, xa vello, fíxo un libro adicado a un amor secreto; un libro escrito co corazón ou co fígado -se seguimos a Xaime Quintanilla, que desto sabía moito-, e aquelo si é poesía.

Eu non sei se Rosa María Milleiro escrebe máis co fígado ou coa cabeza, pero da lectura deste poemario deduzo que hai nel moito fígado e moita cabeza. Tamén ela parece indicalo cando di na introdución ao libro: “Paseo mis pies desnudos es como la gárgola que permite adornar mis poemas en el desagüe de mis sentimientos.

En cada instante adormitan nostalgias, amores, desamor y la esperanza en la huella de mis pies desnudos, conjugando prisas, desaliento y propulsión para seguir amando en la marea de mi existencia “. Xente estraña estes poetas, que poden adoviar poemas no desaugue dos sentimentos e depositar a esperanza nas pegadas dos pés espidos. Eu véxoos como funambulistas destemidos que procuran “o máis difícil aínda” con actuacións a gran altura, sen rede, e abaneándose entre o sublime e o ridículo; dous espazos só arredados polo grosor dun fío. Rosa María faino en cada poema, e ademáis brinca cara adiante e cara atrás con piruetas arriscadas que nos sobrecollen. Empeza un poema con estes versos:

Versifiqué la melodía del viento

en el consuelo de mis noches.

 E remátao con estoutros:

Versifiqué la risa en mis labios

ahorrando el llanto en mi alma.

 Poesía auténtica, poesía pura, que nos abre caminos á reflexión e ao ensoñó. “Versificar a risa nos beizos para aforrar bágoas na alma” é cousa moi seria; algo que só poden facer os verdadeiros poetas e os verdadeiros humoristas, aínda que estes últimos traballen máis a prosa que o verso.

E é que poetas e humoristas son irmáns ou polo menos curmáns, á hora de crear. Explicóunolo Ramón Pineiro coaquela lucidez súa que facía comprensibeis e diáfanas as cousas máis ensarilladas e opacas, nun ensaio breve sobre lirismo e humorismo. Por el sabemos que humorismo e lirismo son fórmulas eficaces para enfrontármonos á soidade. Falo do humorismo de Cervantes, de Castelao, de Cunqueiro… Falo do lirismo de Rosalía, de Pimentel, de Novoneira, de Díaz Castro, de Bodaño… e de Rosa María Milleiro, un gozoso descubrimento para min. Tamén ela, como Bécquer, se preguntou que é a poesía; e respondeuse. Na súa resposta hai unha pinga de humorismo: “Lapoesía es colgar sentimientos en el tendal de la vida “. E hai, claro está, un gran caudal de lirismo: “Poesía es comprender al trueno, besar al viento y dar lo mejor que llevas dentro… ” E conclúe: ¿Qué es poesía?; poesía es amor.

¡Ai, o amor! O amor é como o labirinto de Creta, ateigado de Minotauros esfameados. O fío que Ariadna deu a Jasón para sair do labirinto estaba feito de amor, pero Jasón correspondeu a aquel amor coa traizón. Hoxe o amor pode ser máis verdade que en tempos dos argonautas, porque o verdadeiro amor só pode darse cando home e muller aman sen sumisións, de igual a igual, e niso estamos ou a iso imos. Pero a complexidade do noso vivir fai que os perigos para o amor, mesmo para a convivenza, se multipliquen e axiganten. Por eso segue habendo poetas como Rosa María Milleiro que cantan o amor, o desamor, os goces e as angurias das ilusións conseguidas ou fanadas. Este é un libro de amor, de poesía amorosa; pero non un libro máis, senón un libro espléndido. Así o creo e por iso me honro en presentalo con este prólogo, que non é o que debería ser, pero é o que é.

1 comentario en “Rosa Mª Milleiro, boa muller e boa poeta

Deixa un comentario

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información. ACEPTAR

Aviso de cookies