Riscos: Luz Pozo

Todo, mesmo a poesía, é subsidiario do amor

É autora dalgúns dos poemarios máis fermosos das nosas letras e a primeira escritora que ingresou na Real Academia Galega. Conserva integramente o engado da mocidade e por eso declara a idade con orgullo. Toda a súa vida é unha extraordinaria historia de amor.

Luz Pozo poeta
Luz Pozo

-¿Como recorda a súa infancia en Ribadeo?

-Felicísima. En Ribadeo vivín ata os sete anos, xogando con nenas e nenos indistintamente, porque tamén iamos xuntos á escola e compartiamos os pupitres. Lía moitísimo e cheguei a saber de memoria un libro que gardaba debaixo da almofada, titulado Retazos, fabulitas y cuentos para los chiquillos. Tamén tiña unha imprentiña manual, coa que compuña versos.

-O ambiente familiar propiciaba a súa curiosidade intelectual.

-Si, a miña nai era unha muller moi culta, intelixente e fermosísima, que sabía inglés, francés, italiano, taquigrafía, mecanografía e contabilidade e que, cando nos instalamos en Viveiro, deu clases a nenos que querían preparar o ingreso no bacharelato. Era unha muller extraordinaria e influíu moito en min. Pero ademais a nosa era unha casa de lectura. Tanto en Ribadeo coma en Viveiro, ás oito estabamos recollidos, ás nove ceabamos e logo meu pai, que o facía moi ben, lía en alto poemas en castelán e en galego, ou algún capítulo dunha novela interesante. Eso fixo que, aínda que no Heraldo de Viveiro se me recorde como a nena que máis xogaba na vila, tamén me gostase o estudio e que me divertise con materias tan distintas coma a xeometría e o latín, ou coas clases de violín e de piano.

-¿E cando se converteu en musa de escritores e artistas?

-Esas son cousas que se din, pero eu non as creo. Desde logo, se o fun, a min non me dixeron nada. 

-¿E muller obxecto, sentiuse algunha vez?

-Non, nunca.

-¿Nin sequera baixo as consignas da Sección Feminina?

-Había moita normativa restrictiva, pero non facía caso. Sempre fun libre. Hai pouco comentoume un amigo da infancia: <Con Franco ías os Venres Santos á praia en bicicleta, cos socialistas ías á misa os domingos>. Pois si, así son eu.

-¿E con estes que fai?

-Sigo indo á misa os domingos e festas de gardar.

-¿Cando descubriu o amor?

-Ós doce anos namoreime dun rapaz guapísimo, pero miña nai afastábame del con moita sutileza e poñíame traxe de mariñeiriña e un lazo enorme na cabeza, para facerme máis nena. O primeiro amor sentino ós dezaoito polo meu profesor de Física e Química. Atraíanme os homes de idade e, aínda que el non tiña moita máis ca min, aparentábaa polo guapo, elegante, serio e reservado que era. A min eso gustábame.

-¿E que pasou?

-Casamos ó facer eu os vinteún e tivemos tres fillos, pero non nos entendemos porque tiñamos caracteres moi diferentes. Era boísimo comigo, tratábame coma a unha filla.

-Entón, ¿é certo que os grandes amores rematan en traxedia e os pequenos no aburrimento?

-Pode ser, pero o noso morreu axiña de forma tan natural, que derivou nunha fermosa amizade. Logo empecei a escribir e Dionisio Gamayo Fierros, que tanto me axudou, púxome en relación con outros poetas, fixen as carreiras de piano e Filosofía e Letras, e atopei o meu mundo. 

-¿A poesía foi para vostede outro amor?

-Foino sempre. Non concibo a vida sen poesía.

-Pero ningún amor pode substituír o amor.

-Non, o amor está por riba de todo. A poesía, coma calquera outra cousa, é subsidiaria do amor.

-¿E cando soubo o que é un grande amor?

-Cando me fun vivir con Eduardo Moreiras. Casamos e ata a súa morte non houbo un só día que non fose inmensamente feliz.

-Din que o verdadeiro amor é o do flechazo.

-O noso si, namoramos de contado. Cando nos vimos por vez primeira dixo que sentira un terror relixioso.

-¿E vostede?

-A min encantoume. Era alto, baril, bo mozo, con ollos grandes e boca preciosa… O nariz longo, eso si, pero dáballe carácter. Tiña moita personalidade, unha voz preciosa e todas as cousas que dicía eran de poeta namorado. Había que renderse.

Coincidían en todo.

-Había entre nós unha coincidencia total. Amabamos a natureza e,  polo menos dúas veces ó día, saiamos pasear por algún recuncho fermoso e percorremos a pé as costas dos arredores de Vigo. Iamos cada ano ó Courel e subiamos ó Piapáxaro… Teño un poema no que conto como me regalou todos aqueles montes. Coincidiamos na afección á música e conservo os discos que escoitabamos xuntos. Eu axudeino a descubrir os quintetos de Beethoven e el a min a Paixón segundo San Mateo, de Bach, que foi logo a peza fundamental da nosa convivencia. Liamos xuntos autores que nos interesaban, e canto eu escribía era para el e canto el escribía era para min.

-¿O amor é química?

-Mentres existe a parella é química e física e todo. Pero o amor é moito máis. Eduardo morreu en abril do noventa e un, así que eu coñezo o amor da ausencia e o amor que perdura despois da morte, e coido que o amor é coma un reflexo de Deus.

-¿Pode a poesía ser tan doce coma o amor?

-Si, si ,si; o amor reflíctese na poesía.

-¿E tan terrible coma unha dor de moas?

-Non, porque aínda que trate da ausencia é algo xa asumido e o verso flúe coma unha fonte. A dor é previa.

-¿Cal é o fermento da poesía?

-O amor, a natureza, a vida e a morte, a idea de Deus… Os grandes misterios da existencia, que non se poden eludir, nin esquecer.

-¿Avellenta a alma co corpo ou é sempre nova?

 -É nova e sempre a mesma.

-¿Nova e novicia?

Si, tamén; nova, novicia, eterna e cambiante. É un misterio, pero é así.

-¿Que ve cando pecha os ollos?

-Vexo o que quero.

-¿E cando os abre?

-A luz. Teño sempre as ventás abertas, mesmo de noite.

-¿Pérdese nos tellados da fantasía?

-Si, aínda me encantan os contos de fadas.

-¿E se un paxaro se lle pousa na cabeza?

-Déixoo que cante.

(Serie de entrevistas Riscos publicada en La Voz de Galicia en 1997)

Deixa un comentario

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información. ACEPTAR

Aviso de cookies