Puntadas sen fío: Miguel Mihura

Miguel-Mihura-por Siro
Miguel-Mihura-por Siro

Cúmprense hoxe 40 anos do pasamento de Miguel Mihura, quen, co seu facer de humorista gráfico e literario na prensa, no teatro e no cine, protagonizou gran parte do século XX español. Era malencarado, roñón, algo misántropo, ademais de pequeno e coxo; pero tiña enxeño humorístico e éxito coas mulleres.

Co enxeño facía burlas da súa coxeira: –Tengo una pierna más larga que otra, pero, en compensación, tengo la otra más corta. Co encanto persoal, que só percibía o estrato feminino, fixo numerosas conquistas; a máis sonada a dunha Sara Montiel xovencísima e fermosísima, á que levaba 25 anos, encirrada en casar con el. Mihura, solteiro por vocación e convicción, mandouna a México, onde León Felipe continuou o labor de Pigmalión que el comezara. Porén, aos 24 anos namorara dunha rapaza galega, filla dun fabricante de xabróns en A Toxa, á que nunca olvidou. En 1972 comentaba nunha entrevista: -Empecé a calcular para casarme, porque aquella chica hubiera sido mi paz, mi serenidad.

Mihura fora mal estudante e nunca tivo cultura literaria –aborrecía os clásicos e Valle parecíalle pesadísimo-, pero, de rapaz, no colexio San Isidoro de Madrid aprendera “a ser honrado, a ser nobre e a ser bo” e foino sempre.

Aínda que se tiña por home de esquerdas, o visto en Madrid nos últimos anos da República levouno a escoller o bando nacional ao se producir o Alzamento. Fuxiu a San Sebastián e dirixiu La Ametralladora, revista satírica adicada aos combatentes. O cambio da publicación foi radical e deixou de ser un libelo contra o inimigo para ser só divertida. O enorme éxito -chegou a tirar 100.000 exemplares- non impediu que o delegado de Prensa e Propaganda, Pedro Gómez Aparicio, lle tirase das orellas; pero sen éxito.

As autoridades franquistas sabían que Mihura non era un dos seus e cando quixo crear La Codorniz, catro directores xerais de Prensa lle negaron o permiso. Deullo o quinto, Jesús Ercilla, que fora redactor xefe de La Ametralladora. O redactor xefe de La Codorniz foi, a partir de 1944, Fernando Perdiguero Camps, humorista gráfico indultado despois de ser condenado a morte polo seu compromiso coa República.

Mihura, sincero e autocrítico, recoñeceu que o seu labor de humorista gráfico non daba para máis e centrouse no teatro e no cine. En 1932, mentres convalecía dunha operación no xeonllo, escribira a comedia Tres sombreros de copa, tan novidosa que ningún empresario ousou representala. Vinte anos despois faríao Gustavo Pérez Puig no teatro Español de Madrid cun grupo de actores do TEU. O éxito foi extraordinario, pero chegaba tarde. Cando Mihura a escribiu tiña só 27 anos e se a dese a coñecer sería o gran renovador da comedia contemporánea; o autor clave no teatro de vangarda. Aínda así, Ionesco eloxiouna e calificouna de “excelente ximnasia intelectual”.

Triunfou no teatro con outras comedias e no cine como guionista e adaptador de películas de fala inglesa. A de Una noche en la ópera, dos Marx, é memorable.

Deixa un comentario

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información. ACEPTAR

Aviso de cookies